ภาพลวงตา อวิชชาลวงจิต

ภาพนี้เป็นภาพปริศนา ถ้าเรามองอย่างผิวเผินก็ไม่เห็นความผิดปรกติ แต่ถ้าสังเกตุให้ดีจะพบกับความผิดปรกติของภาพ คือในความเป็นจริงเราไม่สามารถที่จะสร้างกรอบไม้ให้เป็นรูปเช่นนี้ได้ เพราะมันขัดแย้งกับความเป็นจริง แต่ในรูปนั้นเราสามารถเขียนมันขึ้นมาได้เพราะมันเป็นเพียงรูปภาพ ไม่ใช่ของจริง จึงเรียกได้ว่ามันเป็นภาพลวงตา หรือสิ่งหลอกลวงให้มองเห็นผิดไปจากความเป็นจริง ซึ่งเราก็มักจะพบเห็นภาพลวงตานี้กันอยู่บ่อยๆ แต่ภาพลวงตานี้ยังไม่ทำให้เราเสียหายได้เท่ากับอวิชชา หรือความโง่ภายในจิตใจของเราที่มันหลอกลวงจิตของเราอยู่ในขณะนี้
อวิชชาก็คือความรู้ว่ามีตัวเรา ที่เป็นสัญชาตญาณ (ความรู้ที่เกิดขึ้นพร้อมกับชีวิตโดยไม่มีใครสอน) ของสิ่งที่มีชีวิตทั้งหลาย ซึ่งอวิชชานี้เองที่หลอกลวงจิตใจของสิ่งที่มีชีวิตทั้งหลายให้รู้สึกว่ามีตนเองอยู่จริงในโลก แล้วก็ทำให้สิ่งมีชีวิตเช่นมนุษย์นี้เกิดความเห็นแก่ตัว อันเป็นเหตุให้เกิดการเบียดเบียนผู้อื่นเพื่อตนเอง แล้วปัญหาต่างๆของสังคมมนุษย์ก็ตามมา
ในความเป็นจริงนั้นมันจะมีตัวเราหรือใครๆอย่างแท้จริงไม่ได้เลย จะมีได้ก็เพียงชั่วครู่ชั่วยามเท่านั้น (ไม่ถาวร) แต่อวิชชามันก็เกิดขึ้นมาลวงจิตใจให้เกิดความรู้สึกว่ามีเราอยู่จริงๆ เหมือนภาพลวงตานั่นเอง
ถ้าใครสามารถกำจัดอวิชชาที่ครอบงำจิตนี้ให้หายไปจากจิต(ที่สมมติเรียกว่า)ของตนเองได้ เขาก็จะพบกับความจริงที่ว่าไม่มีตัวตนของใครๆเลยได้ แล้วจิตของเขาก็จะมีอิสระได้อย่างแท้จริง
มนุษย์ทั้งหลายเมื่อเกิดมาแล้วไม่ได้ถูกอบรมสั่งสอนให้เกิดความรู้แจ้งเห็นจริงในชีวิต จึงได้ถูกภาพลวงตาให้หลงผิด แล้วก็ต้องเหนื่อยยากในการแสวงหาความสุขให้แก่ตนเอง เมื่อได้มาแล้วความสุขทั้งหลายมันก็ผ่านหายไป แล้วก็อยากได้ใหม่อีก เมื่อได้มาใหม่แล้วก็ผ่านหายไปอีก วนเวียนอยู่เช่นนี้จนตาย โดยไม่ได้รับสิ่งที่มีคุณค่าที่สุดสำหรับชีวิต.